Naar jaarlijkse gewoonte verliet de Kunstmaan-studio de vertrouwde leuvense gebieden om de ‘Crème de la Crème’ op vlak van typografie en grafisch ontwerp te ontdekken in het zonnige Berlijn.

WAKE-UP CALL

Het thema dit jaar was ‘sustainability’. Een concept dat tot diep in de kern van het congres werd doorgetrokken. Niet enkel inhoudelijk tijdens de lezingen, maar ook in de inkleding van het congres fungeerde het thema als rode draad. Herbruikbare koffiebekers, afwas-punten en -tijdstippen, de kussens in de zithoek waren gerecycleerde ‘Typo Berlin-banners’ -ideaal voor wie droomt over een ‘tête-à-tête’ met Spiekermann-,…

Typo Berlin 2012 was een ‘wake-up call’ voor vele ontwerpers. De grafische wereld is nog steeds de meest “boomvretende” industrie omwille van papier. Door het bewustwordingsproces bij zowel ontwerper als klant te stimuleren, moeten we leren verantwoord om te gaan met deze materie. Een aantal uitzonderingen gaven een leuke twist aan “sustain”/“sustainability”, maar het merendeel ging de verwachte eco-toer op.

Petz Scholtus

Petz Scholtus haalde enkele creatieve alternatieven aan voor de design sector. Waaronder Terra Skin (een papier op basis van steen, maar momenteel nog niet recycleerbaar), het Ecofont, de 3styletable van ‘David Christian Koch’ (de transformeerbare salon-/bureau-/eettafel), het modulaire kinderbedje ‘Bam B. model‘, de Roca “W+W” (een combinatie van wasbak en toilet, waar het ‘vuil’ water gebruikt wordt om de wc door te spoelen), etc. Haar laatste nieuw project: een designy eco hotel ontwerpen in Barcelona.

Blurb

Blurb toonde dan weer een waardig alternatief als uitgeverij met hun ‘print on demand’ service. Waar gebruik gemaakt wordt van lokale drukkers en ecologisch verantwoorde papiersoorten. Leuk waren hun nieuwe toepassingen zoals de ‘Blurb Bookstore‘ waar je je eigen boek te koop kan plaatsen en de ‘Blurb BookSmart‘ die je toelaat een preview van je boek te delen op de verschillende sociale netwerken. Daarnaast zorgt Blurb ook dat je met één klik je boek kan omzetten tot een ebook.

John Hudson

John Hudson‘s persoonlijke missie is om het ecologisch bewustzijn van studenten te stimuleren. Hiervoor ontwikkelde hij het studio systeem ‘Responsible Designer‘. Deze applicatie gidst de gebruiker doorheen het volledige grafische proces en laat hun toe meer verantwoorde keuzes te maken. Dit bijvoorbeeld op vlak van de gebruikte inkten, papier- en formaat soorten, tot de juiste keuze van drukker.

HONGERIGE ZIELEN

Jammer genoeg bleef het thema bij de meeste lezingen beperkt tot het aanhalen van een problematiek zonder antwoorden te formuleren of belangrijker nog: zonder design antwoorden te geven. Hierdoor bleef onze vormgevers ziel vaak op zijn honger zitten. Maar we zouden Kunstmaan niet zijn, moesten we niet op zoek gaan naar de nodige voeding tussen de lijntjes. En natuurlijk zijn er altijd helden die een thema laten voor wat het is en puur sterk grafisch werk tonen. Of het woord “sustain” net wat anders vertalen.

Andy Altmann

Andy Altmann bezorgde ons die eerste happy kriebels. In zijn lezing ‘Diner for One?’ toont hij het proces van concept tot uitvoering voor de ‘comedy carpet in Blackpool‘ (UK). Een zeer grootschalig, ambitieus en riskant project (doorlooptijd: 5 jaar). Met een prachtig resultaat. De staande ovatie op het eind van de lezing laat ons vermoeden dat we niet de enige ‘jaloerse creatievelingen’ in de zaal waren. Heerlijk hoe zoveel ‘foute’ fonts tot een mooi en rijkelijk geheel kunnen leiden. Een uniek project waar misschien zelfs het ‘afval’ nog mooier was dan het eindresultaat.

twopoints

Lupi Asensio (Zaragoza, Spain) en Martin Lorenz (Hannover, Germany) zorgden voor één van de hoogtepunten van Typo Berlin. Hun lezing: ‘It’s all about the process or how to make a tortilla de patata’ toont met dit prachtige concept, mooi en knap doordacht werk. Ze tonen hoe er meerdere antwoorden zijn op één vraagstuk. Leuk was dat ze niet enkel afgewerkte projecten toonden, maar het hele ‘werkproces’ deelden. Zo werd de lezing meer dan enkel ‘mooie prentjes’ kijken.

Hun modulaire huisstijlen en vormgeving zijn eerlijk en inspirerend. Twee projecten die zeker de moeite waard zijn om te bekijken: ‘MAIO‘ en
‘Helsinki Design Lab‘ (HLD). De volledige lezing kan je hier herbekijken.

Kirsten Dietz

Kirsten Dietz werd aangekondigd als “de dame die meer dan 600 awards ontving over de laatste 10 jaar”. De verwachtingen waren meteen erg hoog. “Sustain”, verwoorde ze in 7 tips, gespijsd met (leuke) grafische voorbeelden en one liners.

Soms nogal vanzelfsprekende tips, maar het getoonde werk en creatieproces was zeer boeiend. Hieronder vier projecten die zijn bijgebleven:

1. Switch on your brain (Project: Schauspiel Stuttgart, waar een redesign moest gebeuren op het logo en de volledige huisstijl die ze 7 jaar eerder ZELF ontwierpen. Niet zo evident om je eigen werk te herbekijken en te ‘herbedenken’.)
2. Say ‘No’ –iets wat we zelf soms al te graag eens zouden doen– ;-) (Project: My Skoob waar ze een klassieke literaire reeks herwerkten tot pittige ebooks.)
3. Accept faillure (Project: NaturEnergiePlus – logo creatie, waarvoor wel honderden voorstellen zijn gemaakt. Een extreem uitgebreide oefening, waarbij het uiteindelijk geselecteerde logo, na publicatie, is herroepen omdat het te dicht aanleunde bij een bestaand logo (tankstation)…
4. Insist on quality (Project: verpakking ontwerp voor Adidas. Normale verpakking kost 0,10 cent. Hier hebben ze de klant overtuigd om voor een soort exclusieve showcase verpakking te gaan, die het geheel een ongelooflijke meerwaarde kon geven (kostenplaatje verpakking: meer dan tienvoud). Het produkt werd een collector’s item. Sustain, it was! ;-) )

Een aantal one liners die zijn blijven plakken:
“One draft for the customer. A sink or drink situation.”
“If you want to drive faster, take a detour.”
“Design, not as a job, but as an attitude.”
“Accept failure. Fall flat on your face.” (voorbeeld: NaturEnergiePlus)

Morag Myerscough

Morag Myerscough zorgde voor het kleurrijk geweld doorheen Typo Berlin: de dame met de ‘fluo high heels’ (ze won dan ook terecht de award voor spreker met de mooiste schoenen). Myerscough speelt met grafische patronen, flashy kleuren en gewaagde typografie. Haar werk kan het best beschreven worden als een ‘totaal concept’. Door middel van vorm/kleur/typo geeft ze een locatie een nieuwe bestemming, een nieuw leven.

Ze maakt ook deel uit van ‘supergroup‘, een collectief van vormgevers en kunstenaars die elk hun eigen projecten leiden, maar waar nodig elkaars hulp inroepen.

Yves Peters

Daarnaast waren er ook een reeks interessante jonge ontwerpers die hun visie over nieuwe toepassingen en mogelijkheden in de hedendaagse typografie deelden. Dit zowel op het vlak van webfonts als over de mogelijkheden van letterontwerp door middel van programmatie. In zijn lezing ‘ From Metal Scripts to Digital Writing’ haalt Yves Peters de mogelijkheden van het font ‘Liza’ van Underware aan. Een onwaarschijnlijk knap staaltje hedendaagse typografie waar de grens tussen handschrift en font volledig verdwenen is. Liza biedt onder andere de mogelijkheid om één dezelfde letter te laten variëren binnen één woord. De hoogte van de stokken en staarten per letter aan te passen alsof het om een handgeschreven schrift gaat. De ontwerpers gaan zelfs zover, dat je kan instellen dat de computer berekent hoeveel inkt je reeds verbruikt hebt bij het schrijven, zodat de letters na een tijd vervagen en je je pen moet “hervullen”. Een korte uiteenzetting over Liza kan je hier terugvinden op.

Jessica Hische

Als afsluiter bracht Typo Berlin jong, fris, vrouwelijk, energiek (op het randje van ADHD), geweld… Jessica Hische. Deze jonge deerne ontwerpt websites, fonts, ‘letters’, illustraties,… Kortom ze ademt, praat en bruist vormgeving. Momenteel vergaart ze bekendheid met persoonlijke projecten als: ‘Daily drop cat‘ en ‘Should I work for free‘. Maar wij voorspellen een mooie toekomst als letterontwerper. Hische creëerde recent twee fonts voor de film ‘Moonrise Kingdom‘ de laatste creatie van Wes Anderson. Zowel de posters als de aftiteling werden voorzien van haar typografie. Cannes als uithangbord, er zijn ergere scenario’s in het leven van een jonge designer…

Als slot was er doorheen al deze lezingen telkens één duidelijke terugkerende boodschap: ‘koop fonts’. En dan meer specifiek ‘koop fonts van hedendaagse ontwerpers’. Het is tragisch te ontdekken dat de top 10 van meest verkochte fonts bij Fontshop nog steeds identiek is met die van 10 jaar terug. Door middel van nieuwe technologieën is de wereld van de letterontwerper sterk geëvolueerd. Hierdoor ontstaat er een hele nieuwe categorie van lettertypes. Als niemand investeert in deze fonts, kunnen we moeilijk verwachten dat de letterontwerper dit wel doet. Iemand interesse in een ‘fontshop’ abonnementje? ;-)